Yazılım devi Microsoft, 17 yıldır üzerinde çalışılan Majorana 1’in gerçek sonuçlar sergilediğini duyurdu. İşlemcinin, masaüstü bilgisayarlardaki CPU’lardan çok da büyük olmayan tek bir çipe bir milyon kübit sığdırma potansiyeline sahip.
Kübit Nedir?
Kübit, kuantum hesaplamada kullanılan temel bilgi ünitesidir. Klasik bilgisayarlarda kullanılan bitlerden farklı olarak kübitler, hem 0 hem de 1 durumlarını birebir anda temsil edebilir. Bu özellik, kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarlara nazaran çok daha süratli ve karmaşık hesaplamalar yapabilmesini sağlar.
Kübitlerin eşzamanlı durumları, dolanıklık ve süperpozisyon üzere kuantum mekaniği prensipleri sayesinde gerçekleşir. Kuantum bilgisayarlar tıpkı anda birden fazla durumu işleyebilir ve hesaplamaları paralel olarak gerçekleştirebilir.
Elektron Kullanmayan Yeni Teknoloji
Yazılım devi, bu yeni çipte hesaplama yapmak için elektron yerine “Majorana parçacığı” kullanıyor. Microsoft, “dünyanın birinci topoiletkeni” ismini verdiği yeni bir materyalle Majorana parçacıklarını gözlemlemekle kalmayıp tıpkı vakitte denetim edebilmeyi başardı.
Şirket, Nature Dergisi’nde yayınlanan hakemli makalede topolojik kübitlerini indiyum, arsenit ve alüminyumdan meydana getirdikleri yeni bir gerecin yardımıylageliştirdiğini vurguladı. Makaleye nazaran bu materyal sayesinde bir milyona ölçeklenebileceği umulan bir çipe sekiz adet topolojik kübit yerleştirildi.
Uzmanlar, bir milyon kübite sahip tek bir çipin çok daha doğal simülasyonlar gerçekleştirebileceğini, tıp ve materyal biliminde ihtilal niteliğinde buluşlara öncü olabileceğini belirtiyor.
Projede vazife alan Microsoft Teknik Uzmanı Chetan Nayak, “Bir milyon kübitlik kuantum bilgisayarı yalnızca bir dönüm noktası değil, dünyanın en güç problemlerinden kimilerini çözmenin bir kapısı” kelamlarıyla Majorana 1 hakkında duyduğu heyecanı paylaştı. Nayak, emniyetli kuantum hesaplamasına giden yollarının açık olduğuna dikkat çekerken, temel teknolojilerinin kanıtlandığının ve kelam konusu mimarinin ölçeklendirilebilir olduğuna inandıklarının altını çizdi.
Uzun Bir Süreç Olacak
Topolojik kübitlere dayalı, yanılgı toleranslı bir kuantum bilgisayar prototipinin inşa edilmesinin “on yıllar” alabileceği öngörülüyor.