Avrupa Birliği, Google’a online reklamcılık pazarındaki rekabeti ihlal ettiği gerekçesiyle 20 Mart 2019 tarihinde 1.49 milyar Euro (yaklaşık 1.7 milyar dolar) para cezası kesti. Bu karar, ABD’den sert bir yanıtla karşılandı. Dönemin ABD Başkanı Donald Trump, AB’nin ABD şirketlerini hedef aldığını ve bu durumun “iyi olmadığını” belirterek, ABD’nin de karşılık vermesi gerektiğini ima etti.
Google’a kesilen bu üçüncü büyük ceza, şirketin AdSense reklam hizmetlerinde üçüncü taraf web sitelerine uyguladığı kısıtlayıcı maddeler nedeniyle verildi. AB Komisyonu, Google’ın piyasadaki dominant konumunu kötüye kullanarak diğer reklam sağlayıcılarının rekabet etmesini engellediğini tespit etti.
AB’nin Google’a Kestiği Cezanın Detayları
Avrupa Birliği Komisyonu, Google’ın AdSense for Search (Arama için AdSense) hizmetinde 2006-2016 yılları arasında uyguladığı antidemokratik rekabet uygulamaları nedeniyle bu cezayı verdi. Komisyon, Google’ın web siteleriyle yaptığı sözleşmelerde şu kısıtlamaları getirdiğini açıkladı:
- Münhasırlık Maddeleri: 2009 yılına kadar web siteleriyle yaptığı sözleşmelerde, Google’ın arama reklamlarının tüm boş alanları kapsamasını şart koşarak rakiplerin reklam göstermesini engelledi.
- Premium Yerleştirme Maddeleri: 2009’dan sonra web sitelerine, Google’dan “premium” olarak adlandırılan yerleşimler için reklam alanlarını yalnızca Google’a ayırmaları koşulunu dayattı.
- Rakiplerden İzin Alma Şartı: Web sitelerinin rakip arama reklamlarını gösterebilmeleri için Google’dan yazılı izin almasını zorunlu kıldı.
AB Rekabet Komiseri Margrethe Vestager, kararın duyurulmasının ardından yaptığı açıklamada, Google’ın rakiplerini piyasadan uzak tutmak için reklamcılıkta hakimiyetini kötüye kullandığını ve bunun Avrupalı tüketicileri ve yeniliği olumsuz etkilediğini vurguladı.
Google’ın Üçüncü Büyük Cezası ve Önceki İhlaller
Bu ceza, Google’ın Avrupa Birliği’nden aldığı ilk büyük ceza değil. Şirket, daha önce iki kez daha önemli miktarlarda para cezasıyla karşı karşıya kalmıştı:
- 2017: Alışveriş hizmetlerinde rekabeti ihlal ettiği gerekçesiyle 2.42 milyar Euro.
- 2018: Android işletim sisteminde tekelleşmeye yol açan uygulamaları nedeniyle 4.34 milyar Euro.
Böylece Google’a AB tarafından kesilen toplam ceza miktarı 8 milyar Euro’yu aşmış oldu. Bu durum, teknoloji devlerinin Avrupa’daki düzenleyicilerin giderek artan incelemesi altında olduğunu gözler önüne seriyor.
Trump’tan AB’ye Sert Yanıt: “İyi Değil”
Avrupa Birliği’nin Google’a kestiği cezaya dönemin ABD Başkanı Donald Trump’tan sert tepki geldi. Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Trump, “Avrupa Birliği, şirketlerimizden biri olan Google’a 1.7 milyar dolar ceza kesti. Bizim onlara yaptığımız da bu değil miydi? Avrupa Birliği, ABD’den yıllardır faydalanıyor. Bu yakında sona erecek!” ifadelerini kullandı. Trump’ın bu yorumları, ABD ile AB arasındaki ticaret gerilimlerinin ve uluslararası teknoloji şirketlerinin regülasyonlarına yönelik farklı yaklaşımların bir yansıması olarak görüldü.
Trump’ın eleştirileri, AB’nin özellikle Amerikalı teknoloji devlerini hedef aldığı yönündeki iddiaları güçlendirdi. Bu ceza, aynı zamanda dijital reklamcılık pazarının karmaşık yapısı ve teknoloji şirketlerinin piyasadaki gücünün nasıl düzenlenmesi gerektiği konusundaki küresel tartışmaları da alevlendirdi.